Podróż przez lustro: jedno filmowe odbicie z lat 70. i drugie, współczesne, które niby opowiada tę samą historię, a jednak pachnie zupełnie innym dymem świec i zakrzepłej krwi.

Carrie (1976) – wizja Briana De Palmy

Oryginalna „Carrie” to film, który pachnie dekadą disco, ale jednocześnie jest jednym z najmroczniejszych portretów samotności w kinie. Brian De Palma z niezwykłą cierpliwością buduje napięcie, zanim pozwoli widzowi zobaczyć to, co w horrorze najważniejsze – eksplozję potworności skrywanej w cichej, zahukanej dziewczynie.

Sissy Spacek jako Carrie White jest niemal eteryczna: jej blada twarz i szeroko otwarte oczy sprawiają, że bardziej przypomina ducha niż żyjącą nastolatkę. Z jednej strony wzbudza litość, z drugiej – coś niepokojącego, jakby od początku było wiadomo, że nie zakończy się to dobrze. Piper Laurie jako fanatyczna matka, z modlitewnymi spazmami i biblijnym szałem, jest równie przerażająca jak późniejsza rzeź na balu.

Największym atutem De Palmy jest stylizacja i montaż. Zwolnione tempo, dramatyczne zbliżenia, gra świateł i kolorów – to wszystko przypomina operę grozy. Scena z balem, kiedy krew świńska spływa po sukni Carrie, a kamera wiruje wokół sali w coraz bardziej paranoicznym tempie, jest ikoniczna. To horror, ale też tragiczna opowieść o dziewczynie, którą społeczeństwo pchnęło do granic.

Carrie (1976) – obsada kluczowa

• Sissy Spacek – Carrie White
  Spacek była wtedy niemal nieznaną aktorką. Jej delikatna, niemal eteryczna uroda, połączona z niezwykłą zdolnością do wyrażania emocji bez słów, sprawiła, że Carrie wydaje się kruche, a jednocześnie groźnie nieprzewidywalne.
• Piper Laurie – Margaret White
  Matka Carrie, fanatyczna religijnie i psychotyczna, stała się ikoną horroru dzięki Laurie. Jej dramatyczny, teatralny sposób wyrażania emocji, w połączeniu z naturalnym instynktem aktorskim, tworzy postać, której nie da się zapomnieć.
• Amy Irving – Sue Snell
  Koleżanka z klasy, która stara się naprawić błędy rówieśników. Amy Irving wprowadza w filmie oddech normalności i kontrast do dramatycznego świata Carrie.
• John Travolta – Billy Nolan
  Wtedy młody, dopiero co wkraczający w Hollywood, Travolta gra popularnego, bezczelnego chłopaka, który inicjuje balową katastrofę. Jego młodzieńcza energia i pewność siebie świetnie kontrastują z kruchością Carrie.
• Nancy Allen – Chris Hargensen
  Antagonistka balu, typowa szkolna tyranka. Allen wciela się w postać, która prowokuje i eskaluje konflikt, a jej wyraźne rysy twarzy i ekspresja czynią ją idealnym przeciwieństwem Carrie.

Carrie (2013) – wersja Kimberly Peirce

Nowa „Carrie” miała być dla współczesnego widza – z telefonami, bullyingiem nagrywanym na smartfony i szybkim montażem. Chloe Grace Moretz w roli Carrie jest jednak zupełnie inną bohaterką niż Spacek. Jej Carrie jest bardziej zwyczajna, ładniejsza, mniej „odklejona od świata”. To sprawia, że trudniej uwierzyć, że rówieśnicy traktują ją jak dziwadło.

Julianne Moore jako matka to mocny punkt – jej fanatyzm religijny jest bardziej intymny i psychologiczny, mniej teatralny niż u Piper Laurie. Zamiast biblijnego wrzasku dostajemy autoagresję, samookaleczanie i chłód – co czyni tę wersję matki bardziej realistyczną i przez to bardziej niepokojącą.

Jednak film Peirce broni się mniej stylem, a bardziej aktualizacją kontekstu. Upokorzenie Carrie trafia na YouTube, staje się wiralem – i to boli jeszcze bardziej, bo pokazuje, jak współczesna technologia potęguje przemoc. Problem polega na tym, że reżyserka nie znalazła własnego języka wizualnego, który wyróżniłby remake. Ostateczna masakra na balu jest dynamiczna i efektowna, ale pozbawiona tej duszącej atmosfery nieuchronnej tragedii, jaką zbudował De Palma.

Carrie (2013) – obsada kluczowa

• Chloë Grace Moretz – Carrie White
  Moretz jest bardziej „nowoczesną” Carrie – widać w niej wrażliwość, ale też pewien spryt i siłę. Jej gra aktorska jest subtelniejsza, mniej teatralna niż Spacek, co sprawia, że film wygląda bardziej realistycznie.
• Julianne Moore – Margaret White
  Moore daje postaci matki psychologiczny ciężar i intymną grozę. To nie teatralna histeria, lecz chłodna, kontrolowana i przerażająca obsesja religijna.
• Gabriella Wilde – Sue Snell
  Wersja nowego filmu jest bardziej nowoczesna i delikatna. Wilde wprowadza do filmu uczuciową równowagę i empatię.
• Alex Russell – Billy Nolan
  Jego postać jest współczesnym odpowiednikiem Travolty – charyzmatyczna i arogancka, ale w bardziej „realistycznym” stylu nastolatka z social mediów.
• Portia Doubleday – Chris Hargensen
  Chris w nowym filmie jest bardziej wyrachowana niż agresywna. Jej antagonizm jest subtelniejszy, ale równie skuteczny w destabilizacji Carrie.

Stare kontra nowe

Oba filmy mają swoje racje bytu. Klasyk z 1976 roku to gotycka tragedia, która przeszła do historii kina jako arcydzieło horroru psychologicznego. Remake z 2013 roku to bardziej thriller o szkolnym znęcaniu się w epoce social mediów. Pierwsza „Carrie” zostaje w pamięci dzięki artystycznym decyzjom i niepokojącej aurze, druga – dzięki aktualizacji problemów i nowemu pokoleniu aktorów.

Czy remake dorównuje oryginałowi? Nie. Ale jest ciekawym eksperymentem, pokazującym, jak ta sama opowieść zmienia swoje brzmienie w różnych dekadach. To jak cover znanej piosenki – można posłuchać, ale pierwowzór zostaje legendą.